Motyw rusyfikacji
© - artykuł chroniony prawem autorskim„A...B...C...”
Polska w latach 1772 – 1918 pozostawała we władaniu obcych mocarstw, których celem było wynarodowienie ludności oraz zniszczenie polskiego dorobku kulturowego. Gdyby naród w tym okresie pozostawał bierny, zaborcy osiągnęliby swój cel. Ówczesna ludność polska mieniłaby Rosjanami, Prusakami czy Austriakami. Współcześnie może trudno byłoby mówić o polskości i narodzie polskim.
Okupanci skutecznie starali się zwalczać wszelkie przejawy obrony języka ojczystego i miłości ojczyzny, lecz Polacy z dumą bronili swojej przeszłości, pragnąc budować wolną ojczyznę dla przyszłych pokoleń. To dlatego wybuchały powstania narodowe, choć przegrane, to przecież przypominające o obowiązku służby Polsce i byciu Polakami. Orężem w owych trudnych czasach, gdy upadała nadzieja na zwycięstwo przewrotów narodowych, stała się także walka słowem, często symbolicznym, ukrywającym faktyczne treści (język ezopowy u Orzeszkowej). Inną niż bojowa formą zmagań z problemem rusyfikacji czy germanizacji była próba utrzymania ziemi - majątków ziemskich, polskich gospodarstw, choć wielokrotnie starano się odebrać Polakom ich rodzime obszary (wysiedlenia, konfiskaty majątków, przywłaszczanie mienia). Uparcie trwano również przy mowie ojczystej i aby ją zachować, organizowano tajne lekcje, podczas których nauczano i mówiono po polsku. Ów istotny problem ukazała Eliza Orzeszkowa w „A... B... C”. Wszystkie te działania zmierzały do rozbudzenia świadomości narodowej. Chodziło o to, aby istnieć, trwać, nie dać się pokonać. Od tego zależał byt narodu i jego przyszłość.
„Syzyfowe prace” Stefana Żeromskiego
Syzyfowe prace są historią rusyfikacji uczniów gimnazjum w Klerykowie. Pisarz zawarł w powieści przekrój najczęściej występujących metod odpolszczenia młodzieży. Akcja pierwszej powieści Stefana Żeromskiego rozgrywa się w drugiej połowie XIX wieku, a dokładniej w latach siedemdziesiątych. Większość opisanych wydarzeń ma miejsce w niewielkim mieście Klerykowie, położonym na terenie zaboru rosyjskiego. Zasadność umieszczenia akcji w takim, a nie innym miejscu i czasie wynika historii Polski.
Po upadku powstania styczniowego polskie społeczeństwo poddawane było surowym represjom, które stanowiły karę za zbyt wygórowane ambicje ludzi, którzy chcieli żyć w wolnym kraju i mieć pełnię swobód obywatelskich. Niewystarczająca karą była śmierć wielu mężczyzn, okaleczenia, których nie sposób było zagoić. Prócz zsyłek na wiele lat w głąb Rosji, zamykania w więzieniach, konfiskaty majątków, horrendalnie wysokich podatków, Polaków poddano rygorystycznej, acz stopniowej i szczegółowo zaplanowanej rusyfikacji.
Przegląd najczęściej stosowanych metod rusyfikacji w Królestwie Polskim na podstawie Syzyfowych prac:
- język rosyjski językiem wykładowym,
- zakaz posługiwania się językiem polskim na terenie szkoły,
- nieobowiązkowe uczestniczenie w lekcjach języka polskiego,
- tłumaczenie kiepskich polskich utworów na język rosyjski głównym punktem zajęć z ojczystego języka,
- umieszczanie w planie lekcji języka polskiego w godzinach rannych, by zniechęcić uczniów,
- zakłamywanie historii Polski i uwypuklanie wad narodowych,
- wywyższanie historii rodziny carskiej i dokonań Rosji na arenie międzynarodowej,
- nagradzanie uczniów ulegających rusyfikacji,
- metoda pamięciowa główną metodą nauczania,
- zaniżanie poziomu zajęć z przedmiotów ścisłych, by nie rozwijać zdolności samodzielnego myślenia,
- rewizje i ciągłe kontrole podczas przerw oraz na stancjach,
- szpiegowanie i podsłuchiwanie na każdym kroku.
| Motyw - inne artykuły: | |
|
• Motyw rusyfikacji • Rusyfikacja polskiej młodzieży na podstawie „Syzyfowych prac” Żeromskiego |